การเลือกขนาดสายไฟบ้าน วิธีเลือกใช้ให้เหมาะกับมาตรฐานไฟฟ้าและปลอดภัยมากที่สุด!

เตยสงสัยกันไหมว่า สายไฟบ้านใช้ขนาดเท่าไหร่ และสามารถเลือกจากประเภทเครื่องใช้ไฟฟ้าได้เลยหรือไม่ ความจริงแล้วสายไฟในบ้านมีขนาดไม่เท่ากัน ไม่ว่าจะเป็นวงจรไฟส่องสว่าง เต้ารับ เครื่องปรับอากาศ เครื่องทำน้ำอุ่น และสายเมน มีปริมาณการใช้ไฟและรูปแบบการติดตั้งต่างกัน การเลือกขนาดสายไฟจึงต้องดูพร้อมกันหลายเรื่อง ทั้งโหลดของวงจร พิกัดเบรกเกอร์ ชนิดของสาย วิธีเดินสาย ระยะทาง และสภาพแวดล้อม หากเลือกสายเล็กกว่าที่วงจรต้องการ สายอาจเกิดความร้อนสะสมและเสื่อมเร็วกว่าปกติ แต่การเลือกสายใหญ่ขึ้นโดยไม่ดูระบบส่วนอื่นก็ไม่ได้หมายความว่าจะปลอดภัยขึ้นเสมอไป

เจ้าของบ้านไม่จำเป็นต้องคำนวณระบบไฟเอง แต่ควรรู้หลักพื้นฐานไว้สำหรับตรวจแบบ สอบถามช่าง และสังเกตความผิดปกติเบื้องต้น โดยเฉพาะผู้ที่กำลังสร้างบ้าน ปรับปรุงระบบไฟ หรือ ตรวจเช็กระบบไฟฟ้าในบ้าน ก่อนเข้าอยู่อาศัย

ขนาดสายไฟบ้าน / ขนาดสายกราวด์ในบ้าน

การเลือกขนาดสายไฟที่ใช้ในบ้านให้เหมาะสมและได้มาตรฐานนั้น คือสิ่งสำคัญ เพราะการวางระบบไฟที่ดีจะนำไปสู่ความปลอดภัยต่อผู้อยู่อาศัย แน่นอนว่าถ้าเราไม่ใช่ช่างไฟที่เชี่ยวชาญคงไม่สามารถติดตั้งระบบไฟฟ้าภายในบ้านได้ ต้องจ้างช่างที่มีฝีมือ มีความชำนาญและเชื่อถือได้ ใส่ใจทุกขั้นตอนการทำงาน เริ่มตั้งแต่การ เลือกใช้ขนาดสายไฟที่เหมาะสม อย่างไรก็ตาม ในฐานะที่เราคือเจ้าของบ้าน ก็ควรรู้ไว้ไม่เสียหาย ขนาดสายไฟบ้าน เลือกยังไง ให้เหมาะสมกับการใช้งาน ที่สำคัญคือเราสามารถตรวจเช็กได้เบื้องต้นด้วยว่า ช่างไฟที่จ้างมากมีความเป็นมืออาชีพมากน้อยแค่ไหน

สายกราวด์ในบ้าน

สายกราวด์ในบ้าน คือ สายไฟหรือสายดิน หน้าที่คือการนำกระแสไฟฟ้าที่รั่วไหลลงสู่ดิน หรือนำทางเพื่อให้กลับไปยังระบบตัดไฟอัตโนมัติ สร้างความปลอดภัยต่อผู้อยู่อาศัย ป้องกันอันตรายต่อทั้งชีวิตและทรัพย์สิน ในกรณีที่เกิดไฟฟ้าลัดวงจร อาจนำไปสู่การเกิดเหตุเพลิงไหม้ สร้างผลกระทบมหาศาล นอกจากนั้นสายกราวด์ในบ้าน ยังมีหน้าที่รักษาแรงดันไฟฟ้าให้คงที่ ป้องกันไฟกระชาก ช่วยยืดอายุการใช้งานของเครื่องใช้ไฟฟ้าอีกด้วย ทั้งนี้ขนาดสายกราวด์ในบ้านต้องเลือกให้เหมาะสม

ผู้ที่ต้องการดูเรื่องหน้าที่ สี สัญลักษณ์ และสาเหตุไฟลงกราวด์ สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่ สายกราวด์และสายดินภายในบ้าน

หน้าที่ของสายไฟในบ้าน

สายไฟในบ้าน มีหน้าที่นำไฟฟ้า ไปสู่อุปกรณ์ไฟฟ้าหรือเป็นตัวกลางในการนำพากระแสไฟฟ้าไปยังอุปกรณ์ต่างๆ เครื่องใช้ไฟฟ้าภายในครัวเรือน สายไฟ ประกอบไปด้วยตัวนำทองแดง ทั้งนี้ ควรใช้ทองแดงที่มีค่าบริสุทธิ์ 99.99% ช่วยส่งเสริมให้การนำไฟฟ้ามีประสิทธิภาพ ในขณะเดียวกันการเลือกฉนวนและเปลือกต้องได้มาตรฐาน และใช้สาย PVC เกรดพรีเมี่ยม มีคุณสมบัติทนต่อความร้อน ป้องกันไม่ให้เกิดกระแสไฟรั่ว และมีอายุการใช้งานที่ยาวนาน

ขนาดสายไฟบ้านมีความสำคัญไหม เลือกอย่างไรให้เหมาะกับการใช้งาน

การเลือกขนาดสายไฟภายในบ้าน ให้เหมาะสมกับการใช้งานนั้นสำคัญ ก่อนติดตั้งต้องศึกษาทำความเข้าใจทั้งชนิดและขนาดของสายไฟ ชนิดของสายไฟ ถือได้ว่าเป็นหัวใจสำคัญในการเดินไฟจากมิเตอร์ไฟฟ้า มายังแผงสวิตซ์ สายไฟต้องเลือกให้ได้มาตรฐาน ขนาดสายไฟเมนเข้าบ้านถูกต้อง เหมาะสมกับปริมาณของกระแสไฟฟ้าที่ใช้

วิธีเลือกขนาดสายไฟบ้านอย่างให้เหมาะกับการใช้งาน

เลือกขนาดของสายไฟบ้าน ยังไงให้เหมาะสม เลือกสายไฟบ้านให้ถูกวิธี เพื่อสร้างความปลอดภัยต่อผู้อยู่อาศัย ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการวางระบบไฟในบ้านที่ดี ป้องกันเหตุฉุกเฉิน ที่อาจเกิดขึ้นได้ เทคนิคการเลือกขนาดสายไฟบ้าน มีดังต่อไปนี้
1.เลือกขนาดและชนิดให้ตรงกับการใช้งาน
เลือกขนาดและชนิดให้ตรงกับการใช้งาน เป็นเรื่องสำคัญ ข้อควรรู้เบื้องต้น คือ เราต้องรู้ก่อนว่าสายไฟแต่ละชนิดเหมาะกับเครื่องใช้ไฟฟ้าแบบไหน ถ้าเครื่องใช้ไฟฟ้าวางอยู่ในตำแหน่งติดกัน จะมีวิธีการเดินสายไฟอย่างไร เลือกใช้สายไฟที่มีคุณภาพ ในกรณีที่ซื้อบ้านกับทางโครงการ ก่อนโอนควรจ้างบริษัทตรวจบ้านมาตรวจสอบระบบไฟฟ้า เพื่อให้มั่นใจมากขึ้น
2.เลือกสายไฟบ้านที่ได้มาตรฐาน
เลือกสายไฟบ้านที่ได้มาตรฐาน สายไฟที่ผ่านการรับรองคุณภาพ มาตรฐานจากองค์กรที่เชื่อถือได้ หรือผ่านการรับรองมาตรฐานการผลิตอุตสาหกรรม ขนาดสายไฟบ้านมาตรฐาน มอก. รับประกันความปลอดภัย รวมถึงทีมช่างต้องติดตั้ง เดินสายไฟอย่างเป็นระบบ เมื่อติดตั้งแล้ว ควรตรวจสอบ เช็กสภาพสายไฟอยู่เสมอว่า อยู่ในสภาพพร้อมใช้งานหรือไม่

หากต้องการจะเลือกใช้ขนาดสายไฟบ้าน ต้องพิจารณาจากอะไรบ้าง

สายไฟบ้านควรใช้ขนาดเท่าไหร่ ไม่ได้เริ่มจากการเลือกตัวเลขหน้าตัดสาย แต่ต้องเริ่มจากการดูว่าตัววงจรนั้นนำไฟฟ้าไปใช้งานกับอะไรได้บ้าง และต้องรองรับกระแสไฟได้มากเพียงใด หากเป็นวงจรที่ใช้กับเครื่องใช้ไฟฟ้ากำลังสูงหรือเปิดใช้งานต่อเนื่อง ก็ต้องออกแบบต่างจากวงจรไฟส่องสว่างทั่วไป

1. โหลดไฟฟ้าของวงจร

ต้องรู้ก่อนว่าวงจรนั้นจ่ายไฟให้อุปกรณ์ใดบ้าง และอุปกรณ์เหล่านั้นใช้ไฟรวมกันเท่าไหร่ เช่น วงจรเต้ารับในห้องนอนกับวงจรเครื่องทำน้ำอุ่นมีลักษณะการใช้งานต่างกัน จึงไม่ควรใช้หลักเลือกสายแบบเดียวกัน บ้านที่มีแบบระบบไฟฟ้าควรตรวจข้อมูลจาก ตารางโหลดไฟฟ้า เพราะในตารางจะแสดงทั้งวงจร โหลด ขนาดสาย และพิกัดเบรกเกอร์ ทำให้เห็นความสัมพันธ์ของอุปกรณ์แต่ละส่วนได้ชัดกว่าการดูสายไฟเพียงอย่างเดียว

2. พิกัดเบรกเกอร์

สายไฟและเบรกเกอร์ต้องทำงานสัมพันธ์กัน เบรกเกอร์มีหน้าที่ตัดวงจรเมื่อเกิดกระแสเกินหรือความผิดปกติ จึงไม่ควรแก้ปัญหาเบรกเกอร์ตัดบ่อยด้วยการเปลี่ยนเบรกเกอร์ให้ใหญ่ขึ้นทันที โดยไม่ตรวจว่าขนาดสายและโหลดของวงจรรองรับหรือไม่

หากเบรกเกอร์ตัดบ่อย ควรตรวจหาต้นเหตุว่าเกิดจากการใช้ไฟเกินวงจร อุปกรณ์มีปัญหา จุดต่อหลวม หรือระบบเดิมออกแบบไม่เหมาะกับการใช้งานปัจจุบัน

3. วิธีติดตั้งสายไฟ

สายชนิดและขนาดเดียวกันอาจรองรับการใช้งานได้ต่างกันเมื่อเปลี่ยนวิธีติดตั้ง เช่น เดินลอย ร้อยท่อ ฝังผนัง หรือเดินรวมกับสายหลายวงจร เพราะการระบายความร้อนและสภาพแวดล้อมไม่เหมือนกัน

ก่อนเลือกสายจึงต้องกำหนดรูปแบบการติดตั้งให้ชัด ผู้ที่ต้องการดูความแตกต่างของการเดินสายแบบฝังและแบบลอย สามารถอ่านเพิ่มเติมเรื่อง วิธีเดินสายไฟในบ้าน ได้

4. ระยะทางของสาย

หากต้องเดินสายเป็นระยะไกล ต้องพิจารณาเรื่องแรงดันตกและความเหมาะสมของระบบเพิ่มเติม ไม่ควรเลือกจากตารางตัวอย่างสั้น ๆ แล้วนำไปใช้กับบ้านทุกหลัง เพราะระยะจากมิเตอร์ถึงตู้ไฟ หรือจากตู้ไฟถึงอุปกรณ์ของแต่ละบ้านไม่เท่ากัน

5. การใช้งานในอนาคต

บ้านที่เตรียมเพิ่มเครื่องปรับอากาศ เตาไฟฟ้า เครื่องทำน้ำอุ่น ปั๊มน้ำ หรืออุปกรณ์ชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า ควรวางแผนโหลดและวงจรตั้งแต่ต้น การเผื่อระบบอย่างเหมาะสมต่างจากการเลือกสายใหญ่เกินความจำเป็นโดยไม่มีการคำนวณ

หากมีแผนเพิ่มอุปกรณ์กำลังสูง ควรให้วิศวกรหรือช่างไฟที่มีความรู้ตรวจสอบแบบ ตู้ไฟ สายเมน และอุปกรณ์ป้องกันร่วมกัน

ขนาดสายไฟบ้านตามการใช้งาน แต่ละวงจรต้องดูอะไรต่างกัน

แม้คนทั่วไปจะคุ้นกับการเรียกขนาดสายตามประเภทเครื่องใช้ไฟฟ้า แต่ในงานจริงควรแยกพิจารณาตามวงจร เพราะเครื่องใช้บางชนิดต้องมีวงจรเฉพาะ ขณะที่อุปกรณ์บางกลุ่มสามารถใช้วงจรร่วมกันได้ตามการออกแบบ

ตารางต่อไปนี้ไม่ได้ระบุขนาดสายตายตัว แต่ช่วยให้เจ้าของบ้านรู้ว่าต้องตรวจข้อมูลอะไร ก่อนให้ช่างหรือผู้ออกแบบสรุปขนาดที่เหมาะสม

ประเภทวงจร	ตัวอย่างการใช้งาน	เรื่องที่ต้องตรวจร่วมกัน
วงจรแสงสว่าง	หลอดไฟและโคมไฟ	จำนวนจุด โหลดรวม พิกัดเบรกเกอร์ และวิธีเดินสาย
วงจรเต้ารับทั่วไป	โทรทัศน์ คอมพิวเตอร์ เครื่องใช้ขนาดเล็ก	จำนวนเต้ารับ โหลดที่คาดว่าจะใช้พร้อมกัน และการแยกพื้นที่
วงจรเครื่องปรับอากาศ	เครื่องปรับอากาศแต่ละเครื่อง	กระแสตามป้ายเครื่อง ระยะสาย และเบรกเกอร์ของวงจร
วงจรเครื่องใช้กำลังสูง	เครื่องทำน้ำอุ่น เตาไฟฟ้า เครื่องอบผ้า	กำลังไฟ วงจรเฉพาะ สายดิน และเครื่องตัดไฟรั่ว
วงจรปั๊มน้ำ	ปั๊มน้ำและอุปกรณ์ควบคุม	กำลังของมอเตอร์ กระแสขณะเริ่มทำงาน และอุปกรณ์ป้องกัน
สายเมนเข้าบ้าน	จากมิเตอร์ถึงตู้ควบคุมไฟ	ขนาดมิเตอร์ โหลดรวม ระบบไฟ และการเผื่อใช้งานในอนาคต

สายไฟบ้านมีกี่ชนิด และมีลักษณะการใช้งานอย่างไร

1.THW

สายไฟที่ทนแรงดันได้ 750 โวลต์ ใช้วงจรไฟฟ้า 3 เฟสปกติ ขนาดสายไฟมาตรฐาน สำหรับใช้เดินไฟภายในบ้านที่ได้รับความนิยมมากที่สุด

2.VAF

สายไฟที่ทนแรงดันได้ 300 โวลต์ เหมาะกับการเดินสายไฟลอยตามบ้าน หรือเดินบนผนัง อาจไม่ต้องร้อยต่อในท่อ ฝังกลบดิน มีทั้งสายเดี่ยว สายคู่ สองแกน สามแกนให้เลือก

3.IV

สายไฟที่ทนแรงดันได้ 300 โวลต์ ขนาดเดียวกับขนาดสายเมนไฟฟ้าเข้าบ้าน หรืออาคารที่ใช้ไฟฟ้าระบบ 1 เฟส หากเดินลอยต้องระมัดระวัง ยึดกับฉนวนวัสดุ ถ้าเดินในรางสายไฟ ต้องเดินสายไฟในพื้นที่แห้ง

4.VCT, VCT-G

สายไฟที่ทนแรงดันได้ 450/750 โวลต์ สายอ่อน มีเส้นเล็กหลายเส้นรวมกัน ทนต่อการสั่นสะเทือน เหมาะกับการต่อเครื่องใช้ไฟฟ้า

5.NYY, NYY-G

สายไฟที่ทนแรงดันได้ 450/750 โวลต์ มีแบบแกนเดียวและหลายแกน สายไฟฉนวนสามชั้น ทนต่อสภาพแวดล้อม เหมาะกับการวางบนรางสายไฟ หรือร้อยในท่อฝังดิน

ขนาดสายไฟบ้าน ที่เหมาะสม

• สายไฟ THW 1×10 SQ.MM : อุณหภูมิตัวนำไฟสูงสุด 70 องศา ใช้งานทั่วไป ไม่แนะนำให้ฝังลงดิน และเดินบนรางเคเบิล
• สาย VAF 2×1.5 SQ.MM. : อุณหภูมิตัวนำไฟสูงสุด 70 องศา เหมาะกับการเดินบนผนัง หรือช่องเดินสาย ไม่ควรร้อยท่อและฝังดิน
• สายไฟ THW-A 1×16 SQ.MM. และ 1×25 SQ.MM. : ใช้สำหรับเดินบนเสาไฟฟ้า หรือติดตั้งภายนอกอาคารเท่านั้น

สำหรับบ้านใหม่ คอนโดใหม่ ต้องการดูเพียงว่าสายไฟมีขนาดเท่าไหร่ถึงยังไม่เพียงพอ ควรตรวจพร้อมกับการแยกวงจร พิกัดเบรกเกอร์ เต้ารับ สายดิน เครื่องตัดไฟรั่ว และความเรียบร้อยของตู้ควบคุมไฟ เพราะอุปกรณ์ทุกส่วนต้องทำงานสัมพันธ์กัน ผู้ที่กำลังรับบ้านจากโครงการสามารถใช้ บริการตรวจบ้านก่อนโอนของ Pass Engineering เพื่อตรวจระบบไฟฟ้าร่วมกับงานโครงสร้าง งานสถาปัตยกรรม ระบบน้ำ และจุดบกพร่องอื่นก่อนเซ็นรับมอบ